Andrzej Mroczek In Memoriam

Jan Swidzinski, Andrzej Mroczek - fot. Robert Bean
Jan Swidzinski, Andrzej Mroczek (Lublin, 1988)

VII edycja Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Efemerycznej Konteksty jest hołdem złożonej Andrzejowi Mroczkowi, twórcy Labiryntu (Lublin) wyjątkowej galerii w kontekście polskim i międzynarodowym. Początki galerii sięgają roku 1969. mimo tego, że galeria działała w ramach instytucjonalnych lubelskiego domu kultury (LDK), a potem BWA zawsze miała charakter autorski. Andrzej Mroczek prowadził galerię od 1974 r W latach 70-tych była jedną z czołowych i najprężniej działających galerii niezależnych w Polsce. Wtedy to został zmieniony program artystyczny preferujący przede wszystkim prezentacje z obszaru sztuki mentalnej, jak też zjawiska efemeryczne (performance, akcje plastyczne) odsuwając na dalszy plan dzieła o jasno określonych kanonach artystycznych. Środki mechanicznego przekazu wykorzystane w sztuce reprezentowali w tej galerii twórcy będący dziś klasykami tego nurtu: Zbigniew Dłubak, Józef Robakowski, Ryszard Waśko, Antoni Mikołajczyk, Natalia Lach-Lachowicz, Zdzisław Sosnpwski. Perfornance reprezentowany był przez postacie tej miary co Jerzy Bereś, Zdzisław Warpechowski, Teresa Murak, Ewa Partum. Mroczek sprowadzał też do galerii ważnych artystów zagranicznych, takich jak np.: Michael Snow, Dick Higgins, Joseph Beuys, Christo, Valie Export. Ważną częścią działalności galerii stanowiły sympozja teoretyczne, na których występowali m.in. Jerzy Ludwiński, Jan Świdziński. Sympozjum „Sztuka lat siedemdziesiątych” odbyło się w 1980 roku i stanowiło podsumowanie intensywnej działalności galerii w ramach pewnego etapu.Program realizowany przez Andrzeja Mroczka jako dyrektora BWA w Lublinie (od 1980) był poszerzeniem programu autorskiego realizowanego w Labiryncie. Po rocznej przerwie (stan wojenny) Labirynt wznowił swoją działalność w ramach BWA jako Labirynt 2. Inne galerie prowadzone przez Mroczka (w ramach BWA) to Galeria Stara i Galeria Grodzka. Każda z nich miała wyraźnie określony charakter, zachowując spójność programową jako całość.

Andrzej Mroczek organizował wystawy, prezentacje, festiwale najnowszych, eksperymentalnych, awangardowych nurtów w sztuce światowej – happeningu, sztuki performance, nurtu intelektualnego w sztuce, sztuki nowych mediów, sztuki poszukującej, sztuki o proweniencji konstruktywistycznej. Festiwale – Oferta 76. Oferta 77, Performance i Body, Nurt intelektualny w sztuce polskiej, Performance. Przez jego galerię przewinęła się czołówka artystów polskich i zagranicznych. Z niektórymi z nich jak np. Zbigniewem Warpechowskim, Natalią LL, Mirosławem Bałką, Józefem Robakowskim i Warsztatem Formy Filmowej, Jerzym Beresiem, Kojim Kamoji, Mikołajem Smoczynskim, Alastairem Maclennanem, Adiną Bar-On, Action Space, Jurgenem Blumem-Kwiatkowskim, Wiesławem Borowskim, Janem Świdzińskim pozostawał w szczególnej relacji, przedstawiając ich kolejne dokonania, śledząc ich rozwój artystyczny. A także z krytykami i teoretykami sztuki, historykami sztuki, wybitnymi humanistami – Jerzym Ludwińskim, Andrzejem Kostołowskim, Stefanem Morawskim, Januszem Zagrodzkim. Festiwale były aktywnym forum konfronatacji i spotkań artystów, krytyków i publiczności. Uczestniczący w nich artyści i krytycy zagraniczni stawali się ambasadorami sztuki polskiej zagranicą. W efekcie prac galerii artyści polscy zapraszani byli na tournée zagraniczne, wystawy i prezentacje.

Odwołując się do działalności Andrzeja Mroczka i jego galerii przywołujemy najbardziej wartościowe zjawiska, jakie pojawiły się w polskiej sztuce współczesnej od lat 70,, z nawiązaniem do awangardy okresu międzywojennego, której były/są twórczą kontynuacją.

Andrzej Mroczek był niezwykłą osobą oddaną sztuce i artystom, sam pozostawiał siebie na drugim planie. Tworzył twórczą i przyjazną atmosferę, jego działania były czyste etycznie. Artyści awangardowi, których nie chciano prezentować w innych miejscach w Polsce znajdowali to miejsce u Mroczka. Otoczony był szacunkiem. Znamienitym faktem jest to, że galeria Mroczka była jedyną galerią niebojkotowaną przez artystów, miejscem ‚zawieszenia broni’. Chcemy przypomnieć o jego dokonaniach, przedstawić ich szerokie i niezwykłe spektrum, a także przedstawić go jako niezwykłego człowieka.